اهمیت ارتینگ در سیستمهای الکتریکی
ارتینگ یا زمین کردن یکی از ارکان اصلی ایمنی در طراحی و اجرای سیستمهای برقرسانی است.
عملکرد صحیح سیستم ارتینگ باعث میشود تا در هنگام بروز مشکلاتی مانند اتصال کوتاه، جریانهای نشتی یا اضافه ولتاژ، این جریانها به جای عبور از بدن انسان یا آسیب به تجهیزات، به طور ایمن به زمین منتقل شوند. این فرآیند از بروز خسارتهای مالی و جانی گسترده جلوگیری میکند و باعث افزایش طول عمر تجهیزات میشود.
در پروژههای ساختمانی، صنعتی و زیرساختی، طراحی اصولی ارتینگ همگام با استانداردهای بینالمللی یک ضرورت غیرقابل انکار است.
انواع سیستمهای ارتینگ
۱. سیستم TN
در سیستم TN، نقطه نول ترانسفورماتور مستقیماً به زمین متصل است و بدنهی تجهیزات الکتریکی به این نول اتصال دارد.
این سیستم به سه زیرشاخه تقسیم میشود:
TN-S: هادی حفاظتی (PE) و نول (N) از ابتدای مسیر کاملاً مجزا هستند.
TN-C: هادی حفاظتی و نول در تمام مسیر به صورت مشترک استفاده میشود (PEN).
TN-C-S: ابتدا مسیر مشترک و سپس تفکیک شده (ترکیبی از TN-C و TN-S).
کاربرد:
مناسب برای محیطهای شهری و پروژههای با شبکهی منظم و توسعهیافته.
۲. سیستم TT
در این روش، اتصال زمین بدنه تجهیزات مستقل از اتصال زمین شبکهی برق است.
بدین ترتیب حتی اگر اتصال زمین شبکه دچار اختلال شود، حفاظت تجهیزات ادامه مییابد.
مزایا:
استقلال بیشتر در حفاظت
مناسب برای مناطق روستایی یا جاهایی که کیفیت اتصال زمین شبکه ضعیف است.
۳. سیستم IT
در این سیستم، نقطه نول یا زمین نمیشود یا از طریق یک امپدانس بالا به زمین متصل میشود.
این کار باعث میشود اولین خطای اتصال به زمین باعث قطعی سیستم نشود و عملیات ادامه یابد.
کاربرد:
بیمارستانها
صنایع حساس (مثل پتروشیمی، معادن، کارخانجات خاص)
اجزای اصلی یک سیستم ارتینگ
الکترود زمین (میله یا صفحه ارت): برای انتقال جریان به زمین
هادی زمین: اتصالدهنده الکترود به تجهیزات
جعبه تست ارت: برای اندازهگیری و بررسی سلامت سیستم
مواد بهبوددهنده مقاومت زمین: مانند بنتونیت برای کاهش مقاومت
